|
Bandırma Şehir ve İlçe Rehberi
Bandırma-Tarihçe
Bandırma’nın içinde bulunduğu bölgede yapılan kazı ve araştırmalardan, bu alanda M.Ö. 6. Bin yılının ortalarına uzanan Neolitik ve 5. Bin yılının sonlarına uzanan Kalkolithik yerleşmelerin olduğu tespit edilmiştir. Ancak kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Çeşitli araştırmalardan, Bandırma’nın M.Ö 8. veya 9. yy’lar arasında, Kapıdağ yarımadasındaki Kyzikos şehri ile aynı zamanda kurulmuş olabileceği sonucuna varılmıştır. Bir balıkçı köyü olan ve Kyzikos şehir devletinin limanı olarak da kullanılan Bandırma, o yıllarda Güvenilir Liman anlamına geldiği düşünülen Panormos olarak anılıyordu.
Panormos adının "Güvenilir Liman" anlamına geldiği bazı tarihçilerce reddedilmekte, bu adın "Yeşil Ova" anlamına geldiği ve bugün hava üssünün bulunduğu, şimdiki şehir merkezinin biraz dışında kalan düzlük yörenin o dönemlerde çeşitli eğlenceler
in yanı sıra büyük güreş ve başka spor müsabakalarının da düzenlendiği bir şenlik alanı olduğu, şehrin adının bu düzlükten geldiği ileri sürülmektedir.
Bandırma tarihi üzerine bir başka tartışma konusu da antik çağın ünlü masalcısı Aisopos'un Bandırmalı olup olmadığıdır. Cevat Şakir (Halikarnas Balıkçısı), bu savı ileri sürdüyse de yörenin tarihinin araştırılmasında büyük katkısı olan Reşit Mazhar Ertüzün ve Ege Üniversitesi'nden Arkeoloji Profesörü Tomris Bakır, bu sava karşı çıkmakta, bu yanılgıya yol açanın antik çağda Aisopos adıyla anılan Bandırma civarındaki akarsu olduğunu belirtmektedirler. Bandırma'nın yakınındaki Gönen ilçesinin eski adı da Aisepos‘tur. Bu, kasabanın yanından geçen çayın adıdır.
Bandırma’ya Türkler’in girişi ise Anadolu’da ilk Türk Devletini kuran Kutalmışoğlu Süleyman Bey’in 1076 yılında Kyzikos’la birlikte Aydıncık ve Bandırma’yı fethetmesiyle gerçekleşmiştir. 1106 yılında Selçuklu Sultanı I. Kılıçarslan’ın vefatı sonrası bölge tekrar Bizans egemenliğine geçmiştir. 1115 yılında Bölgeye hücum eden Türkler Bursa ve Apollonia’yı alarak Kyzikos ve Panormos üzerine yürümüşler, ancak Haçlılar’ın ardı arkası kesilmeyen akınları karşısında geri çekilmişler bölge Bizans egemenliğinde kalmıştır.
12. yüzyılın sonlarında Selçuklu uç Beyleri egemenliklerini ilan etmişler, Bandırma’da Karesi Beyliği’nin himayesine girmişler. Merkezi Balıkesir olmak üzere Bölgeyi idare eden Karesi Bey daha sonraları Marmara ve Çanakkale sahillerini, Karabiga ile birlikte bazı şehirleri eline geçirmiştir.
Türkler’in bölgedeki hakimiyetinden çekinen Bizanslılar Anadolu’da Türk Beylerinin ilerleyişini durdurmak için İspanya’dan Katalanlar adıyla bilinen paralı askerler getirerek Kyzikos’a yerleştirmişlerdir.
Bir süre Aydıncık ve Hüdavendigar’a bağlı olan Bandırma 16. Yüzyılın 2. yarısında Galata Kazası Kapıdağ Nahiyesine bağlanmıştır.
Bandırma’nın o yıllardaki gelişmesinde Padişah’ın Dergah-ı Ali çavuşlarından Haydar Çavuş’un Bandırma’ya yerleşmesi önemli bir etken olmuştur. Bazı kaynaklarda Bandırma’ya sürgün olarak gönderildiği belirtilen Haydar Çavuş, sahilde kendi adını taşıyan bir cami, medrese, hamam, beş ev, on dükkan yaptırmıştır. Bu eserleri vakıf olarak Bandırma’ya bırakan Haydar Çavuş’un bundan sonraki yaşamı konusunda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.
Bandırma, 1830 yılında Erdek ilçesi Kapıdağ bucağına bağlanmış, Tanzimata kadar voyvodalıkla idare edilen Bandırma Tanzimatın ilanından sonra gerçekleştirilen idari yapılanmadan sonra Erdek ilçesine bağlı bir bucak olmuştur.
1874 yılında büyük bir yangın geçiren Bandırma’nın tamamına yakını bu yangında harap olmuştur. Yangın sonrası Bandırma kısa zamanda yeniden onarılmış, Haydar çavuş camii de on bir yılda kagir olarak yeniden yapılmıştır. 1876-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda, Kırım ve Romanya’dan göç eden Tatarlar’ın Bandırma’ya yerleştirilmesi şehirde bir canlanmaya ve nüfusunun artmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler sonrası Bandırma, 1878 yılında Karesi Sancağı’na (Balıkesir) bağlı bir ilçe merkezi haline getirilmiştir.
I. Dünya Savaşı yıllarında Bandırma, Çanakkale Boğazı’nın kapatılması ile bölgesel olarak büyük bir önem kazanmıştır. Savaş sonrası 2 Temmuz 1920 tarihinde Yunanlılar tarafindan işgal edilen Bandırma Büyük Taarruz sırasında Türk birliklerinin kente girmesiyle 17 Eylül 1922 tarihinde işgalden kurtarılmıştır. Bandırma'nın hemen yanında bulunan, kent merkezinden ve Erdek'in batısından rahatça görülebilen Ayyıldız Tepede bu işgalden kurtuluşu ve zaferi sembolize eden bir anıt bulunmaktadır. Son Kurşun Anıtı olarak bilinen bu anıt, 1974 yılında betondan yapılmış tüfeklerin çatılmasıyla oluşturulmuş olup, anıtın hemen yanında Bandırma’nın kurtuluşu sırasında şehit olan 80 kahramanın isimlerinin yer aldığı iki de kitabeye sahiptir.
Şehir, Osmanlılar döneminde de İstanbul’u Kuzey Ege ve İzmir’e bağlayan önemli bir iskeleydi. Osmanlı döneminden kalan tek eser 1877’de yanan 19. yüzyıl camisinin yerine mimar Kemalettin Bey tarafından yapılan Haydar Çavuş Camii’dir.
Kaynak : Vikipedi, özgür ansiklopedi.
|
|
Bandırma Şehri
Bandırma, Balıkesir'in kuzeyinde, Marmara Denizi kıyısında bulunan bir ilçesidir. 690 km² yüzölçümüne sahip olup denizden yüksekliği 1 metre ile 764 metre arasında değişmektedir. İlçenin kuzeyinde yer alan ve kendi adıyla anılan körfezin uzunluğu 31 km’dir. İlçenin en yüksek dağı, doğusunda yer alan 764 metre yüksekliğindeki Karadağ’dır. Bandırma'nın kuzeyinde Marmara Denizi ve Kapıdağ yarımadası, güneyinde Manyas ilçesi ve Manyas Kuşgölü, doğusunda Karacabey ilçesi, batısında ise Erdek ilçesi bulunmaktadır. [2000 Yılı Genel Nüfus Sayımı]na göre 120,753 olan nüfusu, Bandırma'yı Marmara Bölgesi'nin 13. büyük yerleşim bölgesi ve Güney Marmara'nın 2. büyük liman kenti yapmaktadır.
Bandırma, bir turizm ve tatil kenti olmaktan çok, büyük limanı ve çevreye yayılmış sanayi tesisleri sayesinde bir sanayi ve ticaret merkezi olarak tanınmıştır.
Bandırma-Turizm
Bandırma merkezinde liman ve fabrika atıklarının yarattığı kirlilik nedeniyle denize girilemez. Ama şehir merkezinden yaklaşık 20 dakika uzaklıktaki Tatlısu bölgesi ve 22 km. uzaklıktaki Erdek, Bandırma'nın ve bölgedeki denize kıyısı bulunmayan Eskişehir, Bilecik ,Bursa gibi yerleşimlerin gözde sayfiye mekanlarıdır. Plajlar ve diğer turistik çekim noktaları Tatlısu'dadır. Yakınlardaki Kapıdağ'ın ormanlık iç bölgeleride ilgi çekmekte ve doğa turizmi amacıyla kullanılmaktadır. Kapıdağ'da cumhuriyet öncesi Rum'lardan Müslüman olup Yunanistan'a göçmeyenlerin (Yörede verilen isimle "Dönmeler") torunlarıyla Pomak denilen Batı Trakya Türkü muhacirlerinin birarada yaşadığı bakir köyler vardır. Cumhuriyet öncesinde Kapıdağ yöresi Anadolu'da Rum nüfusun en yoğun yaşadığı yerlerin başlıcalarındandır.
Kyzikos antik kenti ve Daskyleion ören yeri buluntularının sergilenmesi amacıyla Bandırma Müze Yaptırma ve Yaşatma Derneği tarafından kurulan ve Kültür Bakanlığı'na devredilerek yeniden inşa edilen Bandırma Arkeoloji Müzesinde iki teşhir salonu, bir laboratuar, kütüphane ve konferans salonu bulunmaktadır. Müzede, Daskyleion'a özgü Anadolu Pers sanatının özelliklerini taşıyan antemionlu ve frig yazıtlı mezar stelleri, kazılarda çıkarılan Pers etkili pişmiş toprak kaplar ile Kyzikos antik kendinden ve civardan elde edilen mezar stelleri sergilenmektedir.
Bandırma-Ulaşım
Bandırma, bir arada bulundurduğu kara, deniz, demir ve hava yolu ulaşım olanakları ile, hızlı ve rahat bir ulaşım ağına sahiptir.
Karayolu ile Balıkesir üzerinden Ege’ye ve güneye, Bursa üzerinden tüm Anadolu’ya ve İstanbul’a, Çanakkale üzerinden de Trakya’ya, kısaca yurdumuzun her yanına kolay ulaşım olanağı olan bir kenttir.
Deniz yolu ulaşım olanakları konusunda da Bandırma, önemli bir potansiyele sahiptir. Gelişmiş ve donanımlı limanı ile Marmara Bölgesi’nin denize açılan bir kapısı özelliğini taşımaktadır.
1998 yılında başlatılan İstanbul-Bandırma arasındaki hızlı feribot ve deniz otobüsü seferleri, Bandırma-İstanbul arasındaki ulaşımda büyük kolaylık sağlamıştır. Yaz aylarında karşılıklı altı seferi bulan yoğun taşıma programı ile, iki saat gibi kısa bir sürede, üstelik rahat bir yolculukla İstanbul’a ulaşmak mümkündür.
Bandırma-İstanbul arasındaki uzaklık 64 mildir.
Ayrıca Bandırma’dan düzenli olarak her gün Tekirdağ ve İstanbul'a roro gemisi seferleri yapılmaktadır. Üç ayrı firma tarafından Bandırma-Ambarlı arasında, 1 firma tarafından da Bandırma-Tekirdağ arasında düzenli roro gemisi seferleri gerçekleştirilmektedir.
Demiryolunu tercih edenler için ise; her gün karşılıklı yapılan Bandırma-Balıkesir-İzmir arasındaki düzenli tren seferleri, farklı bir ulaşım alternatifi sunmaktadır.
Bandırma-İzmir arasındaki demiryolunun uzunluğu 341 km’dir. Fransızlar tarafından yapılan bu hat, 1911 yılından beri hizmet vermektedir.
İzmir-Bandırma demiryolu hattının yenilenme çalışmaları tamamlanmak üzeredir. Çalışmalar nedeniyle durdurulan Bandırma-İzmir arası tren seferleri kısa sürede tekrar başlayacaktır.
Ülkemizin önde gelen askeri hava üslerinden birine sahip olan Bandırma’daki 6. Ana Jet Üs Komutanlığı’na ait hava alanı, gerektiğinde her türlü uçağın inip kalkmasına olanak sağlayacak bir altyapıya sahiptir.
Bandırma’nın çevresindeki bazı il ve ilçelere olan karayolu uzaklıkları şöyledir:
Bandırma-Ulaşım-Uzaklık Mesafeleri
Bandırma’nın çevresindeki bazı il ve ilçelere olan karayolu uzaklıkları şöyledir:
| Bandırma – Balıkesir |
99 km |
| Bandırma – Bursa |
108 km |
| Bandırma – Çanakkale |
162 km |
| Bandırma – İzmir |
272 km |
| Bandırma – İstanbul |
351 km |
| Bandırma – Ankara |
490 km |
| Bandırma – Erdek |
20 km |
| Bandırma – Manyas |
37 km |
| Bandırma – Gönen |
41 km |
| Bandırma – Karacabey |
41 km |
Bandırma-Ekonomi
Limanı ve gelişmiş sanayi tesisleriyle ekonomisi canlılık göstermektedir. Türkiye'de üretilen kimyasal gübrenin % 15i (BAGFAS-Bandırma Gübre Fabrikaları A.Ş.), etlik civcivin % 25'i, yumurtalık civcivin ise % 20'si, beyaz etin % 22'si (Banvit, Şeker Piliç...), yumurtanın % 22'si Bandırma'da üretilmektedir. Dünyanın en önemli madenlerindenden biri olan bor minerali de bölgede bulunan ve Etibor A.Ş.'ye bağlı Hidrojen Peroksit fabrikasında işlenmektedir.
Bandırma Limanı, İstanbul'dan sonra 3.000.000 Ton/yıl kapasitesi ile Marmara denizindeki en büyük ikinci limandır. 20.000 grostona kadar 15 adet gemi aynı anda yanaşıp yükleme ve boşaltma yapabilmektedir. Türkiye'nin tek dökme yük limanı olan Bandırma Limanı'ndan 2001 yılında, 51 değişik ülkeye toplam 240 milyon 197 bin 554 dolarlık sanayi ürünü ihraç edilmiştir. Buna karşılık limana, 23 ülkeden yabancı bandıralı gemilerle 154 milyon 891 bin 403 dolar değerinde değişik sanayi ürünü ve tarım ürünü gelmiştir. 2001 yılında Bandırma Limanı'ndan yapılan ihracatın 184 milyon 316 bin dolarlık bölümü, ilçede boraks asit tesisleri bulunan Eti Holding A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiştir. Eti Holding A.Ş Bandırma Limanı'ndan 42 ülkeye, boraks penahidrat, boraks ve bor madenleri, kolemanit, tinkal cevheri ihraç etmektedir.
Bandırma'nın üç köyünde yaklaşık 600 bin m2lik alana kurulu 30 megavat elektrik enerjisi üreten 20 türbinden oluşan Rüzgâr Enerji Santrali bulunmaktadır. 2010 yılına kadar 620 megavat güce erişmesi planlanmıştır.Bandırma Rüzgar Enerjisi Santrali (BARES II) olarak adlandırılan proje, Türkiye'nin en büyük özel sektör rüzgar enerjisi santrali olacaktır ve montaj çalışmaları halen devam etmektedir.
Bandırma'da 66 sanayi kuruluşu var.
Bandırma'da Kaymakamlıkça hazırlanan ve Genişletilmiş İlçe Kurultayı'nda okunan brifing raporuna göre, ilçedeki sanayi kuruluşu sayısı 66'ya yükseldi.
Bu rapora göre, Bandırma'da 5 adet kimya sanayi kuruluşu var
Bunlar, Etibank'a ait Boraks-Asitborik, Sülfürikasit ve Soydum Perborat İşletmeleri, Bagfaş Gübre, Sülfürikasit ve Fosforikasit işletmeleri, Mauri Maya (Yaş Maya Fabrikası), Baksan Kimya Sanayi, Hartman Kurtsan (Yarabantı fabrikalar).
Bandırma'da ayrıca makina sanayi üzerine kurulu 15 tesis var. Bu tesisler de şöyle:
Yemmak Makina Sanayi (Un, yem fabrika makinaları aksamı imalatı), Yemtar Panomatik Kantar Makina Sanayi (Panomatik kantar, makina ve aksamı imalatı), Paksan Makina Sanayi (Tarım makinaları, taş kırma ve eleme tesisi ve sanayi makina imalatı), İşbay Makina Sanayi (Paslanmaz saçtan salça peynir imalat sektörü gereçleri ile muhtelif makina imalatı), Bulcalar Makina Sanayi (Makina ve aksamı imalatı), Köymak Tarım Makina Sanayi (Tarım makinaleri imalatı), Balcı Makina Sanayi (Yem fabrikaları makina imalatı), Su Kal Isı Sanayi (Buhar ve Kalorifer Kazanları imalatı) Hik-Sn Termosifon Sanayi (Termosifon-kazan imalatı), Gözcüler Isı Sanayi (Buhar ve kalorifer kazanları imalatı), Su-Bor Kazan Sanayi (Buhar ve kalorifer kazanları imalatı), Şafaksan Elektrik Makina Sanayi (Elektrik pano ve makina imalatı), Temak Makina Sanayi (Makina imalatı).
Bandırma'da 14 adet un-yem ve çeltik fabrikası, 7 adet ambalaj ve tekstil fabrikası, 9 adet tavukçuluk, yağ ve salça fabrikası, 16 adet de madencilik ve mermercilik üzerine kurulu sanayi tesisi bulunuyor.
|
Bandırma Liman İşletmesi
Liman Özellikleri
KONUM; Bandırma Liman, Marmara Denizinin güney kıyısında konuşlanmaktadır. Marmara Bölgesinin dökme yük ithalat ve ihracat kapılarından biridir. Uman modern altyapısına sahip olup, 1000 ve 500 m. uzunluğunda iki mendireğ i vardır, iki mendirek arası açıklık 225 metredir. Liman demiryolu ve karayolu şebekesi ile bağlantılıdır.
PİLOTAJ/RÖMORKAJ; Limana giren ve çıkan gemiler iç in kılavuz almak zorunlu olup, 2000 GT'ye kadar olan gemiler için römorkör alma mecburiyeti yoktur. Hizmet, 24 saat boyunca, Liman tarafından verilmektedir.
DENİZ VASITALARI; Bir kılavuz botu, 3 römorkör ve 1 palamar botu mevcuttur.
ELLEÇLEME EKİPMANLARI; Liman elleçleme ekipmanları arasında 25-42 tonluk 3 adet dolu ve 8 tonluk bir adet de boş konteyner forklifti, 3-35 tonluk 15 adet rıhtım vinci, 5-25 tonluk 6 adet mobil vinç , 5 standart ve 14 kısa mastlı forklift, 3 paletli vinç ve 3 loder yer almaktadır.
DÖKME YÜK; Toplam uzunluğu 1315 m. ve derinlikleri 8- 12 m. arasında değişen derinlikteki rıhtımlarla dökme yük trafiğine hizmet verilmektedir. Rıht ımdaki yükleme-boşaltma hizmetleri rıhtım vinçleri ile gerçekleştirilmektedir. TMO'ya ait 34.000 ton kapasitesi bir hububat silosuna sahip olan limanın rıhtımla bağlantılı bir konveyör sistemi de mevcuttur.
Bandırma Liman İşletmesi
|
